154 x 98 cm (FS)
Ang alaala ay dumarating nang pira-piraso, putol-putol, at sa mga sandaling hirap maisalin sa wika. Gaya ng tindig ng eksibisyong ito, ang mga imahe ay hindi nagtatangkang magsalaysay ng isang buong kronolohiya; sa halip, sila ay bumubugkos ng kanilang pagkakatabi at pagkakahiwalay. Sa mga puwang na ito umuusbong ang mga kasaysayan, kosmolohiya, at mga pagkawala na nananatiling bukas at hindi ganap na nalulutas.
Isang pisikal na kilos ang nagtatali sa mga larawan: ang pagtatahi gamit ang pula at puting sinulid. Ang sinulid ay hindi ginagamit upang piliting buuin ang isang punit, kundi upang bigyang-diin ang pagitan. Ito ay isang pagtatangkang lumikha ng tapiserya ng esensiya kung saan ang kahulugan ay matatagpuan sa ugnayan ng mga bahagi. Sa bawat tahi, nagkakaroon ng espasyo para kusang magmasid, huminto, at huminga.
Ang konseptong ito ay nag-ugat sa isang paghahanap: Isang ina, habang nagdadalang-buhay, ang nagkuwento tungkol sa aparisyon sa Agoo noong 1993, kung saan ang araw ay sinasabing nagsayaw sa ibabaw ng burol—isang himalang nadama hindi sa anyo kundi dahil sa tila pambihirang karilagan nito. Ang buhay sa loob ng sinapupunan ay hindi pa nakikita ngunit naroroon. Gayunman, nang puntahan ang lugar na ito, kawalan ang tumambad. Sa pagitan ng pagdadala at pagkawala, nabuo ang sentrong tanong: Saan naninirahan ang esensiya kapag wala pa, o wala na, ang anyo?
Makakukuha tayo ng pananaw mula sa talinghaga ng Upanishads: ang asin na natunaw sa tubig ay hindi na nakikita, ngunit ang alat nito ay nananatili sa bawat patak. Tat tvam asi—Ikaw iyon. Ang esensiya ay hindi laging nahahawakan ng mata; ito ay lumalaganap sa mga pagitan.
Ang gubat, gaya ng lumilitaw sa mga larawang ito, ay siksik, ngunit maaari ring maging hubad at walang pakialam. Sa kontekstong Pilipino, hinubog ito ng kolonyal na patakaran, digmaan, mga proyektong pangkaunlaran, at patuloy na karahasang pangkalikasan. Gayunman, nananatili ang gubat na buhay—tahanan ng mga espiritu, ninuno, at mga puwersang lampas sa tao. Sa pagpapakita ng halaman at damong sumusulpot sa bitak ng semento, tinatanggihan ng eksibisyon ang pamilyar na biswal ng tropikal na kasaganaan. Ang nalilikha ay espasyo, sa pagitan at katahimikan, na humahamon sa kolonyal na gawi ng pagtingin.
Binubuksan ng gubat ang isang silid-aralang walang pader kung saan ang pangunahing layunin ay ang pananatili. Hinihimok tayo ng tagpong ito na maging mga saksi na marunong makinig at bumalik dahil ang tunay na paggalang sa sining ay ang pagyakap sa katotohanang may mga kagandahang mananatiling nakakubli sa ating paningin.
- Sofia Santiago-Jimenez
ENGLISH
Memory does not operate as a linear progression; it manifests obliquely—as fragments, ruptures, and instances that often elude linguistic translation. This exhibition adopts a similar posture. Rather than attempting to construct a totalizing chronology, the images are gathered through their juxtaposition and disjunction. Within these liminal spaces, histories, cosmologies, and absences emerge as open-ended inquiries that resist definitive resolution.
A specific material intervention binds these works: the act of stitching with red and white thread. Here, the thread does not serve to repair a fracture, but rather to articulate the "in-between." This is an exercise in weaving a tapestry of essence, wherein meaning is predicated on the relationality of disparate parts. Each stitch demarcates a space for stasis, respiration, and the practice of prolonged observation.
The conceptualization of the exhibition started through a somatic search. The artist’s pregnant mother recounted a narrative of an apparition in Agoo in 1993, where the sun was said to have danced upon the hills—a phenomenon perceived not as a visual form, but through thermal intensity and the shadows it cast. Life within the womb remains invisible yet extant. However, a site visit revealed only a void. Between the states of presence (gestation) and absence (loss), a central ontological question arises: Where does essence remain when form is either not yet realized or no longer present?
A philosophical parallel is found in the Upanishads: when salt dissolves in water, it escapes ocular detection, yet its salinity permeates every drop. Tat tvam asi—Thou art that. Essence is not always graspable through the lenses; it is pervasive within the interstices.
The forest, as mediated through these photographs, serves as a dense site of entanglement that can also appear stark and indifferent. Within the Philippine context, this landscape has been contested and conditioned by colonial imperatives, warfare, developmentalism, and persistent ecological violence. Nevertheless, the forest persists as a vital site—an abode for spirits and ancestors. By documenting foliage erupting through the cement, the exhibition subverts the stereotypical trope of tropical abundance. It constructs a site of silence and intervals that actively challenges the colonial habit of the gaze.
Ultimately, the forest functions as a classroom without walls, where the primary objective is that of persistence. This environment compels us to become witnesses capable of deep listening and recurrence. True aesthetic reverence requires an acknowledgment of the "unseen"—the acceptance that certain sublimities are destined to remain perpetually beyond the threshold of total visibility.
- Sofia Santiago-Jimenez
